هگمتانه، گروه خبر*: مالیات دیگر صرفاً یک منبع درآمدی برای دولت نیست؛ بلکه به یکی از مهم‌ترین ابزارهای تأمین منابع پایدار، تحقق عدالت اقتصادی، شفافیت فعالیت‌های اقتصادی و تأمین مالی طرح‌های توسعه‌ای تبدیل شده است. در استان همدان نیز اداره‌کل امور مالیاتی با رویکردی نوین تلاش کرده است مسیر وصول مالیات را از یک فرآیند صرفاً درآمدی به چرخه‌ای شفاف و قابل لمس برای مردم تبدیل کند؛ مسیری که در آن هوشمندسازی، داده‌محوری، عدالت مالیاتی، مقابله با فرار مالیاتی، حمایت از مؤدیان خرد و نشان‌ دارکردن مالیات در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.
به گزارش هگمتانه، وجیه‌اله ذکوری، مدیرکل امور مالیاتی استان همدان، با تشریح عملکرد این مجموعه، تأکید دارد که رویکرد جدید نظام مالیاتی بر سه محور اساسی استوار است: وصول عادلانه، شفافیت اقتصادی و بازگشت آثار مالیات به جامعه.
بیش از 7 هزار و 200 میلیارد تومان درآمد مالیاتی در سال 1404
ذکوری با اشاره به عملکرد درآمدی استان در سال گذشته اظهار کرد: در سال 1404، 7 هزار و 100 میلیارد تومان درآمد مالیاتی برای استان همدان پیش‌بینی شده بود که بیش از 7 هزار و 200 میلیارد تومان آن محقق شد و میزان تحقق درآمدهای مالیاتی استان به حدود 100 درصد رسید.
وی افزود: درآمدهای مالیاتی، یکی از مهم‌ترین منابع پایدار برای تأمین هزینه‌های عمومی و اجرای برنامه‌های توسعه‌ای است و هرچه این درآمدها به شکل شفاف، عادلانه و مبتنی بر اطلاعات واقعی وصول شود، امکان ارائه خدمات عمومی و اجرای پروژه‌های عمرانی، زیرساختی و رفاهی نیز افزایش خواهد یافت.

بازگشت مالیات به شهرها و روستاها

یکی از مهم‌ترین جلوه‌های ملموس بازگشت منابع مالیاتی به جامعه، اختصاص عوارض مالیات بر ارزش افزوده به شهرداری‌ها و دهیاری‌هاست.
ذکوری با اشاره به این موضوع گفت: در سال 1404 بیش از یک‌ هزار و 500 میلیارد تومان عوارض به حساب شهرداری‌ها و دهیاری‌های استان همدان واریز شد که این منابع در اجرای طرح‌های عمرانی، توسعه زیرساخت‌ها، بهبود خدمات شهری و روستایی و افزایش سطح رفاه عمومی به کار گرفته شد.
وی افزود: بخشی از منابع مالیات بر ارزش افزوده نیز در حوزه‌هایی همچون ورزش، سلامت، علم و فناوری و سایر بخش‌های عمومی اختصاص می‌یابد و این موضوع نشان می‌دهد مالیات پرداخت‌شده در نهایت در چرخه اقتصاد و خدمت‌رسانی عمومی به جامعه بازمی‌گردد.

رشد عوارض واریزی در پنج‌ ماه نخست 1405

مدیرکل امور مالیاتی استان همدان با اشاره به عملکرد پنج‌ماهه نخست سال جاری اظهارکرد: روند وصول و توزیع عوارض مالیات بر ارزش افزوده در سال 1405 نیز ادامه داشته و میزان عوارض واریزی به شهرداری‌ها و دهیاری‌های استان در پنج‌ماه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد 50 درصدی داشته است.
ذکوری تأکید کرد: افزایش این منابع به معنای افزایش ظرفیت مدیریت‌های شهری و روستایی برای اجرای پروژه‌ها و ارائه خدمات بهتر به مردم است و از این منظر، رشد درآمدهای مالیاتی و عوارض، ارتباط مستقیمی با توسعه و رفاه عمومی دارد.
وی تصریح کرد: علاوه بر این، در پنج ماهه اول سال 1405 از محل عوارض مالیات بر ارزش افزوده مبلغ 9 میلیارد و 800 میلیون تومان به پارک و علم و فناوری همدان اختصاص یافته که نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش 512 درصدی داشته است و این مبالغ نیز در راستای حمایت از شرکت‌های فناور مستقر در پارک، توسعه و نگهداری زیرساخت‌ها و فضاهای عمومی، آموزش و پژوهش و حمایت از زیست بوم فناوری استان در اختیار پارک قرار گرفته است.

800 میلیارد تومان وصول
 از محل مبارزه با فرار مالیاتی
اما در کنار وصول درآمدهای قانونی، یکی از مهم‌ترین محورهای عملکرد اداره‌کل امور مالیاتی استان همدان، مقابله هدفمند با فرار مالیاتی بوده است.
ذکوری با اشاره به اقدامات انجام‌ شده در این حوزه اظهار کرد: در راستای شناسایی و مقابله با فرار مالیاتی، 800 میلیارد تومان درآمد از این محل در استان همدان وصول شده است.
وی افزود: رویکرد ما در مبارزه با فرار مالیاتی، افزایش فشار بر مؤدیان شفاف و صاحبان مشاغل خرد نیست، بلکه هدف اصلی، شناسایی فعالیت‌های اقتصادی پنهان و جلوگیری از تضییع حقوق مؤدیانی است که به وظایف قانونی خود عمل می‌کنند.
مدیرکل امور مالیاتی استان همدان ادامه داد: استفاده از اطلاعات و داده‌های اقتصادی، تحلیل تراکنش‌ها، تطبیق اطلاعات، رسیدگی‌های تخصصی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی، امکان شناسایی دقیق‌تر فعالیت‌های مشکوک و فرارهای مالیاتی را فراهم کرده است.
ذکوری تصریح کرد: هر میزان که فرار مالیاتی کاهش یابد، زمینه برای تحقق عدالت مالیاتی، حمایت بیشتر از مؤدیان شفاف و افزایش منابع مورد نیاز برای توسعه و رفاه عمومی فراهم خواهد شد.
در این رابطه یکی از رویکردهای مهم اداره‌کل امور مالیاتی استان همدان، حرکت به سمت عدالت مالیاتی و تفکیک میان مؤدیان با عملکرد شفاف و خوش حساب و فعالیت‌های اقتصادی پنهان است چرا که قرار نیست افزایش درآمدهای مالیاتی از مسیر فشار بر مؤدیان خرد و شفاف اتفاق بیفتد؛ بلکه مسیر اصلی، شناسایی ظرفیت‌های واقعی اقتصادی و مقابله با فرار مالیاتی است.

نشان‌دار کردن مالیات"؛ مؤدی انتخاب می کند، مالیاتش کجا هزینه ‌شود

یکی از مهم‌ترین اقدامات تحول‌آفرین در نظام مالیاتی، اجرای طرح "نشان‌دار کردن مالیات" است؛ طرحی که تلاش می‌کند مردم بیش از گذشته اثر مالیات پرداختی خود را در زندگی روزمره و توسعه محل زندگی شان مشاهده کنند و بدانند مالیات پرداختی می تواند به شکل ملموس در ساخت مدرسه، توسعه فضاهای فرهنگی و ورزشی و ایجاد زیرساخت‌های مورد نیاز هزینه شود.
ذکوری با اشاره به اجرای این طرح در استان همدان اظهار کرد: در سال 1404، مؤدیان استان در قالب طرح نشان‌دار کردن مالیات، در تأمین مالی 12 پروژه مشارکت کردند و منابع مالیاتی به سمت پروژه‌های عمرانی، آموزشی، بهداشتی و زیرساختی هدایت شد.
وی افزود: برای سومین سال متوالی، در سال 1405 نیز 61 پروژه به ارزش بیش از 610 میلیارد تومان در بخش‌های مختلف استان برای مشارکت مؤدیان در نظرگرفته شده است که از جمله این پروژه‌ها تکمیل مرکز سرطان بیمارستان بعثت با اعتبار 100 میلیارد تومان، احداث و تجهیز مرحله دوم دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه بوعلی سینا با اعتبار بیش از 22 میلیارد تومان، تکمیل مدرسه 12 کلاسه کلاسه کوی شهید بهشتی با اعتبار 22 میلیارد و 600 میلیون تومان، مطالعه و احداث کتابخانه مرکزی دانشگاه ملایر 22 میلیارد و 500 میلیون تومان، رفع مشکل آب آشامیدنی شهر گیان با اعتبار 30 میلیارد تومان و سایر پروژه‌های مهم دیگر در بخش‌های آموزشی، بهداشتی، فرهنگی و... برای نشان دارکردن مالیات تعیین شده است.
مدیرکل امور مالیاتی استان همدان گفت: مؤدیان می‌توانند هنگام تسلیم اظهارنامه مالیاتی یا ارائه فرم تبصره 100 قانون مالیاتهای مستقیم، در چارچوب مقررات، پروژه مورد نظر خود را انتخاب کنند تا مالیات آنها در همان پروژه هزینه شود.
ذکوری ادامه داد: این طرح باعث می‌شود مؤدی بیش از گذشته احساس کند مالیاتی که پرداخت می‌کند، مستقیما در ساخت مدرسه، توسعه زیرساخت، ارتقای خدمات سلامت و اجرای پروژه‌های مورد نیاز جامعه بکار گرفته می‌شود.

از مالیات سنتی تا نظام مالیاتی هوشمند


تحول دیجیتال یکی از مهم‌ترین تغییرات نظام مالیاتی در سال‌های اخیر است. در استان همدان نیز فرآیندهای مالیاتی با سرعت بیشتری به سمت الکترونیکی و سیستمی شدن حرکت کرده است.
ذکوری با اشاره به اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان اظهارکرد: سامانه مؤدیان و صورتحساب الکترونیکی، بخش مهمی از معماری جدید نظام مالیاتی کشور را تشکیل می‌دهند و هدف از اجرای آنها افزایش شفافیت، کاهش خطا، جلوگیری از فرار مالیاتی و ایجاد یک نظام مالیاتی مبتنی بر اطلاعات واقعی است.
وی افزود: با توسعه صورتحساب‌های الکترونیکی و ثبت اطلاعات معاملات، امکان تطبیق اطلاعات اقتصادی افزایش می‌یابد و تشخیص مالیات نیز به سمت فرآیندی دقیق‌تر، هوشمندتر و عادلانه‌تر حرکت می‌کند.
مدیرکل امور مالیاتی استان همدان خاطرنشان کرد: از ابتدای دی‌ماه 1404 صورتحساب‌های الکترونیکی در چارچوب الزامات قانونی سامانه مؤدیان مورد توجه قرار گرفته و حرکت به سمت حذف صورتحساب‌های کاغذی و توسعه نظام الکترونیکی ادامه دارد.

داده ‌محوری؛ ابزار جدید برای عدالت مالیاتی

در ساختار جدید مالیاتی، داده به یکی از مهم‌ترین ابزارهای تصمیم‌گیری تبدیل شده است.
ذکوری گفت: رویکرد داده‌محور به این معناست که تشخیص و رسیدگی مالیاتی بیش از گذشته بر اساس اطلاعات واقعی فعالیت اقتصادی مؤدی انجام شود، نه صرفاً بر مبنای حدس و برآورد.
وی افزود: استفاده از داده‌های موجود در سامانه‌های مختلف، صورتحساب‌های الکترونیکی، اطلاعات معاملات و سایر داده‌های اقتصادی، زمینه شناسایی دقیق‌تر مؤدیان و فعالیت‌های اقتصادی را فراهم می‌کند.
به گفته وی، هوشمندسازی در نهایت باید به نفع مؤدی و نظام مالیاتی باشد؛ چرا که هرچه اطلاعات دقیق‌تر شود، رسیدگی‌ها هدفمندتر، خطاها کمتر و عدالت مالیاتی بیشتر خواهد شد.

آموزش و فرهنگ ‌سازی؛ شرط موفقیت تحول مالیاتی


اجرای نظام مالیاتی جدید بدون آموزش و فرهنگ‌سازی امکان‌پذیر نیست.
اداره‌کل امور مالیاتی استان همدان در همین راستا، برگزاری دوره‌های آموزشی و نشست‌های تخصصی با مؤدیان و فعالان اقتصادی را در دستور کار قرار داده است.
آموزش نحوه استفاده از سامانه مؤدیان، صدور صورتحساب الکترونیکی، تبیین قانون پایانه‌های فروشگاهی و پاسخ‌گویی به پرسش‌های فعالان اقتصادی، بخشی از این اقدامات بوده است.
ذکوری معتقد است: هرچه آگاهی مؤدیان نسبت به قوانین و نحوه هزینه‌کرد مالیات افزایش یابد، تمکین داوطلبانه نیز بیشتر خواهد شد.
وی افزود: فرهنگ مالیاتی نیز زمانی شکل می‌گیرد که مردم بدانند مالیات آنها چگونه وصول می‌شود، در کجا هزینه می‌شود و چه سهمی در توسعه کشور و استان دارد.

حمایت از تولید و شرکت‌های دانش‌بنیان


در کنار وظیفه وصول مالیات، حمایت از تولید و فعالیت‌های اقتصادی مولد نیز در چارچوب قوانین و مقررات مورد توجه قرار دارد.
مدیرکل امور مالیاتی استان همدان با اشاره به اهمیت توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان اظهارکرد: ظرفیت‌های قانونی برای حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان همانند معافیت 100 درصدی 15 ساله و فعالیت‌های تولیدی در قانون پیش‌بینی شده است و این تسهیلات و معافیت‌ها باید به گونه‌ای مورد استفاده قرار گیرد که ضمن حفظ حقوق دولت، زمینه رشد سرمایه‌گذاری، اشتغال و نوآوری نیز فراهم شود.
وی افزود: اقتصاد مولد و شفاف، در نهایت به نفع نظام مالیاتی نیز خواهد بود؛ زیرا توسعه فعالیت‌های رسمی و شفاف اقتصادی، پایه‌های درآمد پایدار را تقویت می‌کند.

حمایت مالیاتی از آسیب‌دیدگان
 در جنگ 12 روزه و جنگ تحمیلی سوم

در شرایط خاص اقتصادی و اجتماعی نیز رویکرد حمایتی نظام مالیاتی مورد توجه قرار گرفته است.
ذکوری با اشاره به حمایت‌های مالیاتی از آسیب‌دیدگان جنگ و فعالان اقتصادی متأثر از شرایط بحرانی گفت: در چارچوب مقررات و اختیارات قانونی، تلاش شده است حمایت‌های لازم از مؤدیان و فعالان اقتصادی آسیب‌دیده انجام شود تا فشارهای ناشی از شرایط خاص، مانع ادامه فعالیت اقتصادی آنها نشود و تمامی مهلت‌های قانونی ناشی از شرایط جنگی از جمله تسلیم اظهارنامه‌ها تمدید گردیده است.
وی افزود: حفظ ظرفیت تولید و استمرار فعالیت کسب‌وکارها، بخشی از منافع بلندمدت اقتصاد و نظام مالیاتی است و باید میان وصول درآمدهای قانونی و حمایت از فعالیت‌های اقتصادی تعادل برقرار شود و به استناد ماده 165 قانون مالیات‌های مستقیم به خسارت دیدگان معادل خسارت وارده از درآمد مشمول مالیات آنها کسر می‌شود.

مالیات؛ سرمایه‌ای برای امروز و فردای همدان

عملکرد مالیاتی استان همدان در سال 1404 و پنج‌ماهه نخست سال 1405 را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: حرکت از نظام مالیاتی سنتی به سمت نظامی هوشمند، داده‌محور، شفاف و عدالت ‌محور.
در یک سو، بیش از 7 هزار و 200 میلیارد تومان وصولی مالیاتی در سال 1404، حدود یک ‌هزار و 500 میلیارد تومان عوارض واریزی به شهرداری‌ها و دهیاری‌ها و 800 میلیارد تومان وصولی از محل مبارزه با فرار مالیاتی قرار دارد و در سوی دیگر، اجرای طرح نشان‌دار کردن مالیات، توسعه سامانه مؤدیان، صورتحساب الکترونیکی، حمایت از مؤدیان خرد، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و آسیب‌دیدگان شرایط خاص (جنگ) اقتصادی قرار گرفته است.
این مجموعه اقدامات یک پیام روشن دارد:
مالیات زمانی می‌تواند به موتور توسعه تبدیل شود که عادلانه وصول، هوشمندانه مدیریت و شفاف هزینه شود.
ذکوری در پایان تأکید کرد: با افزایش درآمدهای مالیاتی، ظرفیت اجرای پروژه‌های عمرانی و ارائه خدمات عمومی نیز افزایش پیدا می‌کند و در نهایت رفاه جامعه بیشتر خواهد شد. هدف ما این است که مؤدی احساس کند مالیاتی که پرداخت می‌کند، در مسیر توسعه استان، ایجاد زیرساخت و افزایش کیفیت زندگی مردم هزینه می‌شود.
بنابراین اکنون مالیات تنها یک عدد در جدول درآمدهای دولت نیست؛ بلکه منبعی برای ساختن دانشگاه، مدرسه، کتابخانه، توسعه زیرساخت ها، تقویت خدمات عمومی،
به نقل از روابط عمومی اداره کل امور مالیاتی استان همدان، حمایت از شهر و روستا و سرمایه‌گذاری برای آینده است.